به نقل از سازمان توسعه تجارت ایران، مسعود استادحسین با تشریح وضعیت صادرات مس ایران، گفت: مجموع صادرات محصولات مس ایران به جهان در سال ۲۰۲۴ میلادی به ۶۱۸ میلیون دلار رسید و ایران در رتبه پنجاهم صادرکنندگان مس جهان قرار گرفت.
به گفته وی، ترکیه با جذب ۴۷۴ میلیون دلار، نخستین مقصد صادراتی مس ایران و چین با جذب ۱۲۶ میلیون دلار، دومین بازار بزرگ و مهمترین مقصد صادراتی ایران در خارج از منطقه غرب آسیا بوده است. همچنین روند صادرات غیرنفتی ایران به چین در سال ۲۰۲۶ تداوم داشته و مجموع صادرات ایران به این کشور در مارس ۲۰۲۶ به ۱۰۶.۴۷ میلیون دلار رسیده است.
رایزن بازرگانی ایران در شانگهای با اشاره به ترکیب صادرات مس به چین، گفت: صادرات ایران به این بازار بیشتر بر محصولات با ارزش افزوده بالاتر از جمله کاتد و مقاطع نیمهساخته متمرکز است و سیاستهای شرکت ملی صنایع مس ایران در زمینه تکمیل زنجیره ارزش و فرآوری داخلی سنگ معدن، در کنار محدودیتهای لجستیکی حمل کنسانتره، در شکلگیری این الگو مؤثر بوده است.
استادحسین یکی از ظرفیتهای مغفول صادرات مس ایران را مشتقات شیمیایی، بهویژه سولفات مس و اکسیدهای مس عنوان کرد و گفت: بازار جهانی سولفات مس در سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۳۵ میلیارد دلار ارزش دارد و با رشد سالانه ۶.۵ درصدی، چشمانداز مناسبی برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کرده است. منطقه آسیا-اقیانوسیه نیز با رشد ۸.۱ درصدی، سریعترین نرخ رشد تقاضا را به خود اختصاص داده است.
رایزن بازرگانی ایران در شانگهای ادامه داد: افزایش قیمت سولفات مس در بازار چین از ۲ هزار و ۳۰۵ دلار در هر تن در سهماهه نخست ۲۰۲۵ به ۲ هزار و ۹۰۹ دلار در سهماهه دوم ۲۰۲۶، حاشیه سود مناسبی برای تولیدکنندگان این محصول ایجاد کرده است. ظرفیت شرکتهایی مانند آلانیک، هامون و ایران شیمی در تولید سولفات مس از محلولهای حکاکی و قراضههای مسی نیز میتواند زمینه حضور جدیتر ایران در این بازار را فراهم کند.
وی فشار رقابتی کاتدهای کنگو، هزینههای ناشی از ریسک و تسویه مالی غیرمستقیم، نقش واسطهای ترکیه و محدودیتهای انرژی داخلی را از مهمترین چالشهای صادرات مس ایران به چین برشمرد.
استادحسین، تغییر الگوی صادرات از کاتد به محصولات نیمهساخته مانند ورق، لوله و پروفیل و همچنین ترکیبات شیمیایی، توسعه تهاتر مواد اولیه با تجهیزات معدنی و ایجاد واحدهای فرآوری کوچکمقیاس در مناطق آزاد جنوبی مانند چابهار و بندرعباس را از راهکارهای افزایش سهم ایران از بازار چین دانست.
وی در پایان تصریح کرد: اجرای این راهکارها همراه با نوسازی تجهیزات و مدیریت هوشمند انرژی، میتواند سهم ایران از بازار رو به رشد مس چین را تا افق ۱۴۰۹ افزایش داده و جایگاه کشور را در زنجیره ارزش جهانی این فلز راهبردی تقویت کند.